ড০ পংকজ প্ৰতিম বৰদলৈ
কেতিয়াবা কোনো এটা প্ৰাতিষ্ঠানিক উদ্যোগ কেৱল এটা প্ৰকল্প হৈ
নাথাকে; ই হৈ পৰে এক বৃহত্তৰ সাংস্কৃতিক দৃষ্টিভংগীৰ প্ৰকাশ, সামূহিক দায়বদ্ধতাৰ প্ৰতিফলন
আৰু নিজৰ ঐতিহ্যৰ সৈতে নতুনকৈ সংযোগ স্থাপনৰ এক সুযোগ৷ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনত স্থাপন
কৰা ‘গ্ৰন্থ কুটিৰ’ (Granth Kutir) তেনে এক উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ৷ ভাৰতৰ
এঘাৰটা ধ্ৰুপদী ভাষাৰ সাহিত্যিক, দাৰ্শনিক আৰু বৌদ্ধিক ঐতিহ্যক একেখন মঞ্চত উপস্থাপন
কৰাৰ উদ্দেশ্যে নিৰ্মাণ কৰা এই বিশেষ পুথিভঁৰালটো ২০২৬ চনৰ ২৩ জানুৱাৰিত ভাৰতৰ মাননীয়
ৰাষ্ট্ৰপতি শ্ৰীমতী দ্ৰৌপদী মুৰ্মুৱে আনুষ্ঠানিকভাৱে উদ্বোধন কৰে৷ ভাৰতীয় গণৰাজ্যৰ
সৰ্বোচ্চ সাংবিধানিক প্ৰতিষ্ঠানৰ অন্যতম ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনৰ বুকুত এই গ্ৰন্থ কুটিৰৰ প্ৰতিষ্ঠাই
ভাৰতৰ বহুভাষিক, বহুমাত্ৰিক আৰু সমৃদ্ধ জ্ঞান-ঐতিহ্যক নতুনকৈ চিনাকি কৰাই দিয়াৰ এক
গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰয়াস হিচাপে বিৱেচিত হৈছে৷
এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত হ’ব পৰাটো মোৰ বাবে এক বিশেষ পেছাগত
অভিজ্ঞতা আৰু ব্যক্তিগতভাৱেও এক গভীৰ সন্তুষ্টিৰ বিষয় আছিল৷ সংগ্ৰহালয়, সাংস্কৃতিক
ঐতিহ্য, সংগ্ৰহ ব্যৱস্থাপনা আৰু ঐতিহ্যৰ ব্যাখ্যাৰ সৈতে দীৰ্ঘদিন ধৰি জড়িত এজন সংগ্ৰহালয়বিদ
হিচাপে গ্ৰন্থ কুটিৰৰ ধাৰণা, সংগ্ৰহ গঢ়ি তোলা, প্ৰদৰ্শনীৰ পৰিকল্পনা আৰু নক্সা প্ৰস্তুত
কৰা, পাণ্ডুলিপি সংগ্ৰহ তথা সেইবোৰৰ নথিভুক্তকৰণৰ বিভিন্ন দিশত কাম কৰাৰ সুযোগ লাভ
কৰাটো মোৰ বাবে এক বিশেষ দায়িত্ব আছিল৷ একে সময়তে নিজৰ জন্মভূমি অসমৰ চহকী পাণ্ডুলিপি
ঐতিহ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতিষ্ঠানৰ মাজত উপস্থাপন কৰাৰ সুযোগ
লাভ কৰাটো আছিল মোৰ বাবে এক আৱেগিক আৰু গৌৰৱৰ বিষয়৷
গ্ৰন্থ কুটিৰৰ গুৰুত্ব কেৱল এটা পুথিভঁৰাল স্থাপন কৰাতে সীমাবদ্ধ
নহয়৷ বৰ্তমান সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনৰ ঐতিহাসিক পৰিচয়, ইয়াৰ ঔপনিৱেশিক অতীত আৰু ভাৰতীয়
সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্কক নতুন দৃষ্টিৰে চোৱাৰ যি প্ৰচেষ্টা চলিছে, গ্ৰন্থ
কুটিৰ সেই বৃহত্তৰ প্ৰচেষ্টাৰে এক অংশ৷ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ সময়ত গঢ় লৈ উঠা বহুতো প্ৰতীক,
বস্তু আৰু সাংস্কৃতিক উপস্থাপনৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰতৰ নিজস্ব জ্ঞান, সাহিত্য, কলা আৰু ঐতিহ্যক
অধিক গুৰুত্বসহকাৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ যি প্ৰয়াস, তাৰ সৈতে এই উদ্যোগৰ এক গভীৰ সম্পৰ্ক
আছে৷
‘গ্ৰন্থ’ শব্দৰ অৰ্থ পুথি বা সাহিত্যিক ৰচনা আৰু ‘কুটিৰ’ শব্দই বুজায় এক
বাসস্থান বা আশ্ৰয়স্থলী৷ সেই অৰ্থত ‘গ্ৰন্থ
কুটিৰ’ হৈছে জ্ঞান আৰু গ্ৰন্থৰ এক আশ্ৰয়স্থল৷ কিন্তু
ইয়াৰ তাৎপৰ্য কেৱল কিতাপ আৰু পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়৷ ই ভাৰতৰ বিভিন্ন
ভাষা, লিপি, সাহিত্যিক পৰম্পৰা আৰু জ্ঞানচৰ্চাৰ ঐতিহ্যক একেলগে উপস্থাপন কৰা এক সাংস্কৃতিক
পৰিসৰ৷
২০২৪ চনৰ ৩ অক্টোবৰত ভাৰত চৰকাৰে অসমীয়া, বাংলা, মাৰাঠী, পালি
আৰু প্ৰাকৃত ভাষাক ধ্ৰুপদী ভাষাৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰাৰ পাছত ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষাৰ সংখ্যা
এঘাৰলৈ বৃদ্ধি পায়৷ ইয়াৰ পূৰ্বে তামিল, সংস্কৃত, কন্নড়, তেলুগু, মালয়ালম আৰু ওড়িয়া
ভাষাই এই স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল৷ এই এঘাৰটা ভাষাই ভাৰতৰ বিভিন্ন সময়ৰ সাহিত্যিক আৰু
বৌদ্ধিক বিকাশৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস বহন কৰি আহিছে৷ এই ভাষাসমূহৰ সাহিত্যিক পৰম্পৰা
কেৱল কবিতা, নাটক বা ধৰ্মীয় গ্ৰন্থৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়; ইয়াৰ মাজত দৰ্শন, বিজ্ঞান,
গণিত, চিকিৎসা, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান, সংগীত, কলা, নন্দনতত্ত্ব আৰু সমাজ-জীৱনৰ বিভিন্ন দিশৰ
জ্ঞানৰ ভাণ্ডাৰ সঞ্চিত হৈ আছে৷ এই সমৃদ্ধ পৰম্পৰাক একেখন প্ৰতিষ্ঠানৰ ভিতৰত একত্ৰিত
কৰি জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰি দিয়াৰ ধাৰণাই গ্ৰন্থ কুটিৰক এক বিশেষ তাৎপৰ্য প্ৰদান
কৰিছে৷
সংগ্ৰহৰ পৰা প্ৰতিষ্ঠালৈ : এক সামূহিক
প্ৰচেষ্টা
গ্ৰন্থ কুটিৰ গঢ়ি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশসমূহৰ
ভিতৰত অন্যতম আছিল ইয়াৰ সংগ্ৰহ প্ৰস্তুত কৰা৷ ধ্ৰুপদী ভাষাৰ এখন পুথিভঁৰাল কেৱল বিভিন্ন
ভাষাৰ কিতাপ একত্ৰিত কৰিলেই সম্পূৰ্ণ নহয়৷ ইয়াৰ বাবে প্ৰয়োজন হয় সুপৰিকল্পিত সংগ্ৰহ
নীতি, গৱেষণা, বিশেষজ্ঞৰ পৰামৰ্শ, উপযুক্ত সামগ্ৰীৰ নিৰ্বাচন আৰু সেইসমূহৰ ঐতিহাসিক
তথা সাংস্কৃতিক গুৰুত্বৰ সঠিক মূল্যায়ন৷ এই উদ্দেশ্যে বিভিন্ন ব্যক্তি, প্ৰতিষ্ঠান,
বিশ্ববিদ্যালয়, গৱেষণা কেন্দ্ৰ, সাংস্কৃতিক সংগঠন আৰু সংশ্লিষ্ট ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে যোগাযোগ
স্থাপন কৰা হৈছিল৷ প্ৰতিটো ভাষাৰ প্ৰতিনিধিত্ব যাতে কেৱল নামমাত্ৰ নহয়, বৰং সেই ভাষাৰ
সাহিত্যিক আৰু বৌদ্ধিক পৰম্পৰাৰ এক অৰ্থপূৰ্ণ পৰিচয় বহন কৰে, তাৰ প্ৰতি বিশেষ গুৰুত্ব
দিয়া হৈছিল৷ এই প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলস্বৰূপে এঘাৰটা ধ্ৰুপদী ভাষাৰ প্ৰায় ২,৩০০খন গ্ৰন্থ
আৰু প্ৰায় ৫০খন পাণ্ডুলিপিৰ এক উল্লেখযোগ্য সংগ্ৰহ গঢ়ি তোলা হয়৷ এই পাণ্ডুলিপিসমূহৰ
মাজত ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলত প্ৰচলিত লিখন সামগ্ৰী আৰু পাণ্ডুলিপি প্ৰস্তুতকৰণৰ পৰম্পৰাৰ
বৈচিত্ৰ্য প্ৰতিফলিত হৈছে৷ তালপাত, কাগজ, গছৰ বাকলি আৰু কাপোৰৰ দৰে বিভিন্ন সামগ্ৰীত
প্ৰস্তুত কৰা পাণ্ডুলিপিয়ে ভাৰতৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞান আৰু শিল্পকলাৰ এক সমৃদ্ধ পৰিচয়
দাঙি ধৰে৷
সংগ্ৰহত অন্তৰ্ভুক্ত গ্ৰন্থসমূহে বিভিন্ন ভাষাৰ সাহিত্যিক আৰু
জ্ঞানচৰ্চাৰ পৰম্পৰাৰ পৰিচয় বহন কৰিছে৷ পুৰাণ আৰু উপনিষদৰ পৰা আৰম্ভ কৰি তামিলৰ তিৰুক্ষুৰল,
কন্নড়ৰ কবিৰাজমাৰ্গ, পালিৰ বিনয় পিটক, মাৰাঠীৰ গাথাসপ্তশতী
আৰু মালয়ালমৰ ৰামচৰিতম আদি গ্ৰন্থই ভাৰতীয় সাহিত্য আৰু জ্ঞানৰ বিভিন্ন ধাৰাক
প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছে৷ অসমীয়া, বাংলা আৰু ওড়িয়া ভাষাৰ সাহিত্যিক ইতিহাসৰ সৈতে সম্পৰ্কিত
চৰ্যাপদৰ পৰম্পৰাই পূব ভাৰতৰ ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সংযোগৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ উন্মোচন
কৰে৷ অসমৰ পৰা কীৰ্তন, বৰগীত আদিকে ধৰি প্ৰায় ৮ খন পাণ্ডুলিপি সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল৷ এই
সংগ্ৰহ গঢ়ি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত উপযুক্ত গ্ৰন্থ আৰু পাণ্ডুলিপি চিনাক্ত কৰা, ব্যক্তি আৰু
প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰা, উপলব্ধ সামগ্ৰী সংগ্ৰহ কৰা আৰু প্ৰতিটো ভাষাৰ
ঐতিহ্যক যথোচিতভাৱে প্ৰতিনিধিত্ব কৰাৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিকল্পনা আৰু প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰয়োজন
হৈছিল৷
এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াত মোৰ দায়িত্বৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল
সংগ্ৰহৰ বিকাশ, পাণ্ডুলিপিৰ নিৰ্বাচন আৰু সেইসমূহৰ প্ৰদৰ্শনৰ পৰিকল্পনা তথা নক্সা প্ৰস্তুতকৰণ৷
মোৰ বিশেষ প্ৰচেষ্টা আছিল যাতে পাণ্ডুলিপি আৰু গ্ৰন্থসমূহ কেৱল কাঁচৰ প্ৰদৰ্শনী বাকচত
ৰখা বস্তু হিচাপে পৰিগণিত নহয়, বৰং সেইবোৰৰ সৈতে জড়িত ইতিহাস, জ্ঞান, কাহিনী আৰু
সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাও দৰ্শকৰ সন্মুখত উন্মোচিত হয়৷ কাৰণ এখন পাণ্ডুলিপিৰ গুৰুত্ব কেৱল
তাত লিখিত পাঠ্যৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাথাকে৷ ইয়াৰ লিখন সামগ্ৰী, লিপি, নিৰ্মাণ পদ্ধতি,
অলংকৰণ, চিত্ৰাংকন, সংৰক্ষণৰ অৱস্থা আৰু ঐতিহাসিক পৰিপ্ৰেক্ষিত—এই সকলোবোৰেই
পাণ্ডুলিপিখনৰ পৰিচয়ৰ অবিচ্ছেদ্য অংশ৷ সেয়েহে প্ৰদৰ্শনীৰ পৰিকল্পনা কৰোঁতে পাণ্ডুলিপিসমূহৰ
বস্তুগত বৈশিষ্ট্য আৰু সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য দুয়োটাকে সমানে গুৰুত্ব দিয়াৰ চেষ্টা কৰা
হৈছিল৷
অসমৰ পাণ্ডুলিপি ঐতিহ্য : এক ব্যক্তিগত
আৰু সাংস্কৃতিক সংযোগ
গ্ৰন্থ কুটিৰৰ সৈতে জড়িত মোৰ অভিজ্ঞতাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সন্তুষ্টিদায়ক
দিশটো হৈছে অসমৰ চহকী পাণ্ডুলিপি ঐতিহ্যক এই ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহত যথোচিত স্থান দিয়াৰ
সুযোগ লাভ কৰা৷ অসমৰ পাণ্ডুলিপি পৰম্পৰা ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক ইতিহাসৰ এক বিশেষ সম্পদ৷
বিশেষকৈ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱৰ নেতৃত্বত গঢ় লৈ উঠা নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে
অসমৰ সাহিত্য, ধৰ্ম, সংগীত, নাট্যকলা আৰু সামগ্ৰিক বৌদ্ধিক জীৱনত এক গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল৷
এই পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত পাণ্ডুলিপিসমূহে অসমৰ সমাজ-সংস্কৃতিৰ বহু মূল্যৱান দিশ সংৰক্ষণ
কৰি ৰাখিছে৷ অসমৰ পাণ্ডুলিপি প্ৰস্তুতকৰণৰ পৰম্পৰাত ‘সাঁচিপাত’ৰ এক বিশেষ স্থান
আছে৷ আগৰ গছৰ বাকলি ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰস্তুত কৰা এই লিখন সামগ্ৰীৰ ওপৰত পাণ্ডুলিপি লিখাৰ
বাবে এক বিশেষ প্ৰযুক্তি আৰু দক্ষতাৰ প্ৰয়োজন হৈছিল৷ গছৰ বাকলি সংগ্ৰহ, ইয়াক উপযুক্তভাৱে
প্ৰস্তুত কৰা, লিখাৰ উপযোগী কৰি তোলা, চিয়াঁহী আৰু অন্যান্য উপকৰণ ব্যৱহাৰ কৰা—এই সকলোবোৰৰ
সৈতে এক পৰম্পৰাগত জ্ঞান আৰু কাৰিকৰী দক্ষতা জড়িত হৈ আছিল৷ এই পদ্ধতি কেৱল লিখন প্ৰক্ৰিয়া
নাছিল; ই আছিল প্ৰকৃতিৰ সৈতে মানুহৰ সম্পৰ্ক, পৰম্পৰাগত কাৰিকৰী জ্ঞান আৰু সাহিত্যিক
সৃষ্টিশীলতাৰ এক সুন্দৰ সমন্বয়৷
এই কথা মনত ৰাখি মই অনুভৱ কৰিছিলোঁ যে গ্ৰন্থ কুটিৰত অসমৰ পাণ্ডুলিপি
ঐতিহ্যক কেৱল পাণ্ডুলিপি প্ৰদৰ্শনৰ মাজতে সীমাবদ্ধ ৰাখিব নালাগে৷ ইয়াৰ সৈতে জড়িত
পৰম্পৰাগত নিৰ্মাণ প্ৰক্ৰিয়া আৰু ব্যৱহৃত সামগ্ৰীসমূহো দৰ্শকৰ সন্মুখলৈ অনা উচিত৷
সেই উদ্দেশ্যে মই ব্যক্তিগতভাৱে অসমলৈ গৈ পৰম্পৰাগত অসমীয়া পাণ্ডুলিপি প্ৰস্তুতকৰণত
ব্যৱহৃত সামগ্ৰী আৰু উপকৰণসমূহ সংগ্ৰহ কৰিছিলোঁ৷ এই সামগ্ৰীসমূহৰ প্ৰদৰ্শনৰ মূল উদ্দেশ্য
আছিল দৰ্শকক কেৱল এখন পাণ্ডুলিপি দেখুওৱাই নহয়, বৰং সেই পাণ্ডুলিপিখন কেনেদৰে প্ৰস্তুত
কৰা হৈছিল, তাৰ আঁৰত থকা পৰম্পৰাগত জ্ঞান আৰু কাৰিকৰী দক্ষতাৰ বিষয়েও অৱগত কৰা৷ এখন
পাণ্ডুলিপিৰ সৈতে ইয়াৰ নিৰ্মাণ প্ৰক্ৰিয়াকো প্ৰদৰ্শন কৰিলে দৰ্শকে সেই ঐতিহ্যৰ এক
অধিক পূৰ্ণাংগ পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰে৷ বিশেষকৈ যিসকল দৰ্শকৰ বাবে অসমৰ পাণ্ডুলিপি পৰম্পৰা
নতুন, তেওঁলোকৰ বাবে এই উপস্থাপন অধিক অৰ্থপূৰ্ণ হৈ পৰে৷ এই ক্ষেত্ৰত আন এটা উল্লেখযোগ্য
দিশ হৈছে গ্ৰন্থ কুটিৰৰ সংগ্ৰহত অসমৰ পাণ্ডুলিপিৰ সংখ্যাই সৰ্বাধিক স্থান লাভ কৰিছে৷
নিজৰ জন্মভূমিৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনৰ দৰে এখন ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানত
এইদৰে উপস্থাপন কৰিব পৰাটো মোৰ বাবে নিঃসন্দেহে এক বিশেষ সন্তুষ্টিৰ বিষয়৷ ব্যক্তিগতভাৱে
অসমলৈ গৈ এই সামগ্ৰীসমূহ সংগ্ৰহ কৰা আৰু সেইবোৰৰ উপযুক্ত উপস্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰাটো
মোৰ বাবে কেৱল এটা চৰকাৰী দায়িত্ব নাছিল; ই আছিল নিজৰ শিপা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ
সৈতে জড়িত এক আন্তৰিক প্ৰচেষ্টা৷ কিন্তু এই উপস্থাপনৰ গুৰুত্ব কেৱল আঞ্চলিক গৌৰৱৰ
মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়৷ অসমৰ পাণ্ডুলিপি ঐতিহ্যক ভাৰতৰ আন ধ্ৰুপদী ভাষাৰ সাহিত্যিক পৰম্পৰাৰ
সৈতে একেখন মঞ্চত উপস্থাপন কৰাৰ অৰ্থ হৈছে ভাৰতীয় জ্ঞান-ঐতিহ্যৰ সামগ্ৰিক পৰিচয়ত
অসমৰ অৱদানক অধিক দৃশ্যমান কৰি তোলা৷ অসমৰ এখন সাঁচিপাতৰ পাণ্ডুলিপি, দক্ষিণ ভাৰতৰ
এখন তালপাতৰ পুথি অথবা পূব ভাৰতৰ আন এখন সাহিত্যিক ৰচনা—প্ৰতিখনৰে উৎপত্তি, ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক
পৰিৱেশ পৃথক৷ কিন্তু এইবোৰক একেলগে উপস্থাপন কৰিলে ভাৰতৰ জ্ঞানচৰ্চাৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু
আন্তঃসম্পৰ্কৰ এক সুন্দৰ ছবি প্ৰতিফলিত হয়৷
গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি আৰু শিল্পকলাৰ
সমন্বয়
গ্ৰন্থ কুটিৰৰ পৰিকল্পনা কেৱল গ্ৰন্থ আৰু পাণ্ডুলিপি সংগ্ৰহৰ
মাজতে সীমাবদ্ধ নাছিল৷ এই সংগ্ৰহ দৰ্শকৰ সন্মুখত কেনেদৰে উপস্থাপন কৰা হ’ব, সেই বিষয়টোও
সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল৷
এখন পুথিভঁৰাললৈ অহা সকলো দৰ্শকেই যে প্ৰদৰ্শিত ভাষা, লিপি
অথবা সাহিত্যিক পৰম্পৰাৰ সৈতে পৰিচিত হ’ব, তেনে নহয়৷ সেয়েহে এই স্থানটোক কেৱল বিশেষজ্ঞ
বা গৱেষকৰ বাবে নহয়, বৰং সাধাৰণ দৰ্শক, ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, পৰ্যটক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়
অতিথিসকলৰ বাবেও আকৰ্ষণীয় আৰু বোধগম্য কৰি তোলাৰ প্ৰয়োজন আছিল৷ এই চিন্তাৰ আধাৰত
গ্ৰন্থ কুটিৰৰ ভিতৰত দুটা বিশেষ শিল্পকৰ্ম অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে৷
ইয়াৰে প্ৰথমটো হৈছে ভাৰতৰ বিশিষ্ট আৰু প্ৰসিদ্ধ কেলিগ্ৰাফাৰ
আচ্যুত পালৱৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত এক অনন্য কেলিগ্ৰাফিক শিল্পকৰ্ম৷ ইয়াত ভাৰতীয় সংবিধানৰ
প্ৰস্তাৱনাৰ প্ৰথম বাক্যাংশ ‘We, the People of India’
এঘাৰটা ধ্ৰুপদী ভাষাত
উপস্থাপন কৰা হৈছে৷ এই শিল্পকৰ্মৰ ধাৰণাটো বিশেষভাৱে তাৎপৰ্যপূৰ্ণ৷ ভাৰতীয় সংবিধানৰ
প্ৰস্তাৱনাৰ এই বাক্যাংশই ভাৰতীয় গণৰাজ্যৰ মূল পৰিচয় আৰু জনসাধাৰণৰ সামূহিক সত্তাক
প্ৰতিনিধিত্ব কৰে৷ সেই একেটা বাক্যাংশ এঘাৰটা ধ্ৰুপদী ভাষাত উপস্থাপন কৰাৰ জৰিয়তে
ভাৰতৰ ভাষিক বৈচিত্ৰ্য আৰু গণতান্ত্ৰিক পৰিচয়ৰ মাজত এক সুন্দৰ সংযোগ স্থাপন কৰা হৈছে৷
অসমীয়া, বাংলা, তামিল, মাৰাঠী অথবা আন কোনো ভাষাৰ সৈতে পৰিচিত দৰ্শকে এই শিল্পকৰ্মত
নিজৰ ভাষাৰ ৰূপটো চিনাক্ত কৰিব পাৰে৷ ই দৰ্শকৰ মাজত এক আত্মীয়তা আৰু আপোন অনুভূতিৰ
সৃষ্টি কৰে৷ এইদৰে এই শিল্পকৰ্ম কেৱল এক নান্দনিক সংযোজন হৈ নাথাকি ভাৰতৰ বহুভাষিক
পৰিচয় আৰু সাংবিধানিক মূল্যবোধৰ এক দৃশ্যমান প্ৰকাশ হৈ পৰিছে৷
গ্ৰন্থ কুটিৰৰ আন এটা বিশেষ শিল্পকৰ্ম হৈছে জ্ঞান আৰু বিদ্যাৰ
অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী সৰস্বতীৰ এখন সুন্দৰ চিত্ৰ৷ প্ৰখ্যাত শিল্পী ডা’ জে ডুন্দিৰাজৰ দ্বাৰা পৰম্পৰাগত মাইছুৰ তাঞ্জোৰ শিল্প শৈলীত নিৰ্মিত
এই চিত্ৰখনে গ্ৰন্থ কুটিৰৰ সামগ্ৰিক পৰিৱেশত এক বিশেষ নান্দনিক মাত্ৰা সংযোজন কৰিছে৷
ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত দেৱী সৰস্বতী জ্ঞান, সংগীত, সাহিত্য, ভাষা
আৰু কলাৰ প্ৰতীক৷ গ্ৰন্থ আৰু পাণ্ডুলিপিৰ বাবে উৎসৰ্গিত এই স্থানত দেৱী সৰস্বতীৰ চিত্ৰৰ
উপস্থিতিয়ে জ্ঞানচৰ্চাৰ সৈতে ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক গভীৰ সম্পৰ্ক প্ৰতিফলিত
কৰিছে৷ ভাৰতৰ পাণ্ডুলিপি পৰম্পৰাত সাহিত্য আৰু শিল্পকলাৰ মাজত ঐতিহাসিকভাৱে এক নিবিড়
সম্পৰ্ক বিদ্যমান৷ অলংকৰণ, চিত্ৰাংকন, কেলিগ্ৰাফি আৰু বিভিন্ন দৃশ্যশিল্পই পাণ্ডুলিপিসমূহক
কেৱল লিখিত দলিল হিচাপে নহয়, বৰং শিল্পকৰ্ম হিচাপেও এক বিশেষ পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে৷
সেয়েহে এই দুয়োটা শিল্পকৰ্মই গ্ৰন্থ কুটিৰৰ মূল ভাবনাক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছে৷
ডিজিটেল নথিভুক্তকৰণ : পাণ্ডুলিপিৰ
কাহিনীক অধিক বিস্তৃত কৰাৰ প্ৰয়াস
গ্ৰন্থ কুটিৰৰ আন এটা উল্লেখযোগ্য দিশ হৈছে ইয়াৰ সংগ্ৰহৰ ডিজিটেল
নথিভুক্তকৰণ৷ এখন পাণ্ডুলিপি প্ৰদৰ্শনীৰ মাজত ৰাখিলেই দৰ্শকে তাৰ সম্পূৰ্ণ গুৰুত্ব
উপলব্ধি কৰিব নোৱাৰে৷ ইয়াৰ বাবে প্ৰয়োজন হয় পাণ্ডুলিপিখনৰ ভাষা, বিষয়বস্তু, ঐতিহাসিক
পটভূমি, সাহিত্যিক মূল্য, ব্যৱহৃত সামগ্ৰী আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন কাহিনীৰ বিষয়ে
তথ্য প্ৰদান কৰা৷ এই কথা মনত ৰাখি সংগ্ৰহত থকা পাণ্ডুলিপিসমূহৰ বিভিন্ন তথ্য আৰু সেইবোৰৰ
গুৰুত্ব ডিজিটেলভাৱে নথিভুক্ত কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে৷ ইয়াৰ জৰিয়তে দৰ্শকে পাণ্ডুলিপিসমূহৰ
বিষয়ে অধিক বিস্তৃত তথ্য লাভ কৰাৰ সুযোগ পায়৷ ডিজিটেল নথিভুক্তকৰণে কেৱল প্ৰদৰ্শনীৰ
অভিজ্ঞতাক সমৃদ্ধ কৰাই নহয়, ভৱিষ্যতৰ গৱেষণা আৰু তথ্যৰ আদান-প্ৰদানৰ বাবেও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ
ভেটি প্ৰস্তুত কৰে৷ বিশেষকৈ পাণ্ডুলিপিৰ ক্ষেত্ৰত এই ব্যৱস্থাৰ গুৰুত্ব অধিক৷ কাৰণ
এখন পাণ্ডুলিপিৰ মাজত কেৱল লিখিত পাঠ্যই নহয়, ইয়াৰ লিখন পদ্ধতি, লিপি, উপাদান, নিৰ্মাণ
কৌশল, ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপট আৰু সাংস্কৃতিক ব্যৱহাৰৰ বহুতো তথ্য সঞ্চিত হৈ থাকে৷ এই
সকলোবোৰ তথ্য ডিজিটেলভাৱে নথিভুক্ত কৰিব পাৰিলে ভৱিষ্যতে গৱেষক, শিক্ষাৰ্থী আৰু আগ্ৰহী
ব্যক্তিসকলৰ বাবে এই সংগ্ৰহ অধিক উপযোগী হৈ উঠিব৷
ৰাষ্ট্ৰপতিৰ দ্বাৰা উদ্বোধন : অৱদানকাৰীসকলৰ
প্ৰতি এক বিশেষ স্বীকৃতি
২০২৬ চনৰ ২৩ জানুৱাৰী দিনটো গ্ৰন্থ কুটিৰৰ ইতিহাসত এক স্মৰণীয়
দিন হিচাপে চিহ্নিত হৈ ৰ’ব৷ সেইদিনা ভাৰতৰ মাননীয় ৰাষ্ট্ৰপতি শ্ৰীমতী দ্ৰৌপদী মুৰ্মুৱে
ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনত গ্ৰন্থ কুটিৰৰ আনুষ্ঠানিক উদ্বোধন কৰে৷ এই অনুষ্ঠানটো কেৱল এটা নতুন
পুথিভঁৰাল উদ্বোধনৰ অনুষ্ঠান নাছিল; ই আছিল এই প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে জড়িত ব্যক্তি আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ
অৱদানক স্বীকৃতি দিয়াৰ এক বিশেষ উপলক্ষ৷ যিসকল ব্যক্তি, প্ৰতিষ্ঠান, সংগঠন আৰু সংস্থাই
নিজৰ সংগ্ৰহৰ পৰা পাণ্ডুলিপি, গ্ৰন্থ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰী আগবঢ়াইছিল, তেওঁলোকক এই
অনুষ্ঠানলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল৷
অনুষ্ঠানটোৰ আটাইতকৈ স্মৰণীয় দিশসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকীয়ে
এই অৱদানকাৰীসকলৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ মত বিনিময় কৰা৷ তেওঁলোকৰ সৈতে কথা পতা, তেওঁলোকৰ
অভিজ্ঞতা আৰু অৱদানৰ বিষয়ে জানিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰা আৰু ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা তথা পাণ্ডুলিপি
ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে আলোচনা কৰাটো এই অনুষ্ঠানৰ এক বিশেষ
দিশ আছিল৷ ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকীয়ে নিজ হাতেৰে অৱদানকাৰীসকলক স্মাৰক সন্মাননা প্ৰদান কৰি
তেওঁলোকৰ অৱদানৰ স্বীকৃতি জনায়৷ এইসকল ব্যক্তিৰ বহুতৰে বাবে এই অভিজ্ঞতা আছিল জীৱনৰ
এক বিশেষ স্মৃতি৷ বহু বছৰ ধৰি ব্যক্তিগত প্ৰচেষ্টা, পাৰিবাৰিক উত্তৰাধিকাৰ অথবা প্ৰতিষ্ঠানিক
উদ্যোগৰ জৰিয়তে সংৰক্ষিত হৈ থকা তেওঁলোকৰ পাণ্ডুলিপি আৰু গ্ৰন্থসমূহে ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনৰ
দৰে এখন ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানত স্থান লাভ কৰাটো নিঃসন্দেহে এক গৌৰৱৰ বিষয়৷ তাৰ লগতে
দেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ মত বিনিময় কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰাটোও তেওঁলোকৰ বাবে
এক বিশেষ অভিজ্ঞতা হৈ ৰয়৷ আমন্ত্ৰিত অৱদানকাৰীসকলৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনৰ তৰফৰ পৰা
থকা, খোৱা আৰু অন্যান্য আতিথ্যৰ ব্যৱস্থা কৰাটোও আছিল এক আন্তৰিক আৰু প্ৰশংসনীয় পদক্ষেপ৷
ইয়াৰ জৰিয়তে এই কথা প্ৰতিফলিত হৈছিল যে এনে বৃহৎ সাংস্কৃতিক উদ্যোগৰ সফলতাৰ আঁৰত
থকা ব্যক্তি আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ অৱদানক প্ৰতিষ্ঠানটোৱে যথোচিত সন্মান প্ৰদান কৰিব
বিচাৰে৷ বহু মূল্যৱান পাণ্ডুলিপি আজিও জীয়াই আছে ব্যক্তিগত সংগ্ৰাহক, পৰিয়াল, গৱেষক,
ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান আৰু স্থানীয় সাংস্কৃতিক সংগঠনসমূহৰ একান্ত প্ৰচেষ্টাৰ ফলত৷ তেওঁলোকৰ
এই অৱদানক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত স্বীকৃতি প্ৰদান কৰাটো সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত
এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ৷ এই অনুষ্ঠানটোৱে পুনৰ এবাৰ মনত পেলাই দিলে যে ঐতিহ্য সংৰক্ষণ
কেৱল কোনো এটা চৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ একক দায়িত্ব নহয়৷ ইয়াৰ সৈতে জড়িত হৈ থাকে সমাজৰ
বিভিন্ন স্তৰৰ মানুহ, যিসকলে নিজৰ সামৰ্থ্য আৰু আন্তৰিকতাৰে ঐতিহ্যক প্ৰজন্মৰ পৰা প্ৰজন্মলৈ
জীয়াই ৰাখে৷
ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰৰ ভৱনলৈ :
জনসাধাৰণৰ সৈতে প্ৰতিষ্ঠানৰ সংযোগ
গ্ৰন্থ কুটিৰৰ বৃহত্তৰ তাৎপৰ্য বুজিবলৈ হ’লে ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনক
অধিক জনমুখী আৰু জনসাধাৰণৰ সৈতে অধিক নিবিড়ভাৱে সংযুক্ত কৰাৰ প্ৰচেষ্টাৰ কথাও উল্লেখ
কৰিব লাগিব৷ ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱন কেৱল দেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ আনুষ্ঠানিক বাসভৱনেই নহয়; ই ভাৰতীয়
গণৰাজ্যৰ সাংবিধানিক পৰিচয় আৰু গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতীক৷ সেয়েহে
এই প্ৰতিষ্ঠানৰ সাংস্কৃতিক পৰিসৰতো ভাৰতৰ জনসাধাৰণৰ বৈচিত্ৰ্য, ঐতিহ্য আৰু সামূহিক
পৰিচয়ৰ প্ৰতিফলন ঘটাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়৷ ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনক অধিক জনমুখী কৰি তোলা
আৰু ইয়াক জনসাধাৰণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ যি বৃহত্তৰ দৃষ্টিভংগী, তাক প্ৰায়ে ‘ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰৰ ভৱন’ বা জনসাধাৰণৰ ভৱনলৈ ৰূপান্তৰৰ ধাৰণাৰে ব্যাখ্যা
কৰা হয়৷ গ্ৰন্থ কুটিৰ এই দৃষ্টিভংগীৰ এক সুন্দৰ প্ৰতিফলন৷ দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ভাষা,
সাহিত্য আৰু পাণ্ডুলিপিক একেখন ঠাইত উপস্থাপন কৰা, সাধাৰণ মানুহক সেই সংগ্ৰহৰ সৈতে
পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰা আৰু ব্যক্তিগত তথা প্ৰতিষ্ঠানিক অৱদানক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত
স্বীকৃতি দিয়াৰ জৰিয়তে এই উদ্যোগে ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱন আৰু জনসাধাৰণৰ মাজৰ সম্পৰ্কক অধিক
অৰ্থপূৰ্ণ কৰি তুলিছে৷ ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনৰ নিৰ্ধাৰিত দৰ্শন ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে অহা দৰ্শকসকলে
এই সংগ্ৰহৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰে৷ ইয়াৰ লগতে ডিজিটেল তথ্যৰ সুবিধাই সংগ্ৰহটোৰ
বিষয়ে অধিক জানিবলৈ আগ্ৰহী ব্যক্তিসকলক সহায় কৰে৷ গৱেষকসকলেও নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰি
এই সংগ্ৰহৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে৷ এই ব্যৱস্থাই বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ দৰ্শকৰ
বাবে এক নতুন অভিজ্ঞতাৰ সৃষ্টি কৰিছে৷ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে নিজৰ পাঠ্যপুথিৰ বাহিৰৰ ভাৰতীয়
সাহিত্যিক ঐতিহ্যৰ সৈতে পৰিচিত হ’ব পাৰে৷ গৱেষকসকলে পাণ্ডুলিপি আৰু ভাষাৰ ইতিহাসৰ নতুন
দিশ বিচাৰি পাব পাৰে৷ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ পৰা অহা দৰ্শকে নিজৰ ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ
প্ৰতিফলন ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনৰ ভিতৰত বিচাৰি পাব পাৰে৷ আনহাতে, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অতিথিসকলৰ
বাবেও ই ভাৰতৰ বহুভাষিক আৰু বৌদ্ধিক ঐতিহ্যৰ এক সুন্দৰ পৰিচয় হৈ উঠিছে৷
ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে এক জীৱন্ত
জ্ঞান-ভাণ্ডাৰ
গ্ৰন্থ কুটিৰৰ প্ৰতিষ্ঠাক কোনো এটা প্ৰকল্পৰ সমাপ্তি হিচাপে
চোৱা উচিত নহয়৷ বৰং ই এক দীঘলীয়া সাংস্কৃতিক আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক দায়বদ্ধতাৰ আৰম্ভণি৷
পাণ্ডুলিপি আৰু গ্ৰন্থৰ সংগ্ৰহ গঢ়ি তোলাৰ পাছতো ইয়াৰ সংৰক্ষণ, নথিভুক্তকৰণ, ব্যাখ্যা,
গৱেষণা আৰু জনসম্পৃক্ততাৰ ক্ষেত্ৰত নিৰন্তৰ কাম কৰি থকাৰ প্ৰয়োজন আছে৷ বিশেষকৈ তালপাত,
কাগজ, গছৰ বাকলি আৰু কাপোৰৰ দৰে বিভিন্ন সামগ্ৰীত প্ৰস্তুত কৰা পাণ্ডুলিপিসমূহ পৰিৱেশৰ
প্ৰভাৱত সহজে ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’ব পাৰে৷ সেয়েহে সেইবোৰৰ বাবে উপযুক্ত সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা
আৰু বিশেষজ্ঞৰ পৰামৰ্শ অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়৷ ইয়াৰ লগতে সংগ্ৰহটোক অধিক সমৃদ্ধ কৰা,
ডিজিটেল তথ্যৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা আৰু নতুন প্ৰজন্মক এই ঐতিহ্যৰ সৈতে জড়িত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো
বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগিব৷ ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় কলা কেন্দ্ৰ (IGNCA)ৰ দৰে বিশেষজ্ঞ
প্ৰতিষ্ঠানৰ পাণ্ডুলিপি ব্যৱস্থাপনা, সংৰক্ষণ, নথিভুক্তকৰণ আৰু প্ৰদৰ্শনৰ ক্ষেত্ৰত
থকা পেছাগত অভিজ্ঞতা এই প্ৰক্ৰিয়াত বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ ভৱিষ্যতে গ্ৰন্থ কুটিৰক
আন্তঃবিষয়ক গৱেষণাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপেও গঢ়ি তোলাৰ সম্ভাৱনা আছে৷ ভাষা
অধ্যয়ন, সাহিত্য, ইতিহাস, ধৰ্ম, শিল্পকলা, পাণ্ডুলিপি অধ্যয়ন আৰু ভাৰতীয় জ্ঞান পৰম্পৰাৰ
বিভিন্ন দিশত গৱেষণা কৰা শিক্ষাৰ্থী আৰু গৱেষকসকলৰ বাবে এই সংগ্ৰহ এক মূল্যৱান সম্পদ
হৈ উঠিব পাৰে৷ ভাৰতৰ বহু ধ্ৰুপদী ভাষাৰ সাহিত্যিক আৰু বৌদ্ধিক পৰম্পৰা আজিও পৰ্যাপ্তভাৱে
চৰ্চিত হোৱা নাই৷ এই ভাষাসমূহৰ সৈতে নতুন প্ৰজন্মক পৰিচিত কৰোৱা আৰু তেওঁলোকৰ মাজত
অধ্যয়নৰ আগ্ৰহ সৃষ্টি কৰাটোও এনে উদ্যোগৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উদ্দেশ্য হোৱা উচিত৷ গ্ৰন্থ
কুটিৰৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মাননীয় ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকীয়েও ধ্ৰুপদী ভাষাসমূহৰ সংৰক্ষণ
আৰু প্ৰসাৰৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি যুৱ প্ৰজন্মক অন্ততঃ এটা ধ্ৰুপদী ভাষা শিকিবলৈ
উৎসাহিত কৰিছিল৷ অতীতৰ জ্ঞান আৰু অভিজ্ঞতাৰ পৰা শিক্ষা লৈ ভৱিষ্যতৰ পথ নিৰ্মাণ কৰাৰ
যি আহ্বান, সেয়া এই উদ্যোগৰ মূল উদ্দেশ্যৰ সৈতে গভীৰভাৱে সংযুক্ত৷ মোৰ বাবে গ্ৰন্থ
কুটিৰৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ আটাইতকৈ সন্তুষ্টিদায়ক দিশটো হৈছে এই অনুভৱ যে বিভিন্ন ব্যক্তি,
প্ৰতিষ্ঠান আৰু মোৰ নিজৰ প্ৰচেষ্টাৰে সংগ্ৰহ কৰা মূল্যৱান সামগ্ৰীসমূহে এতিয়া ভাৰতৰ
এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাষ্ট্ৰীয় সাংস্কৃতিক প্ৰতিষ্ঠানত স্থায়ী স্থান লাভ কৰিছে৷
বিশেষকৈ অসমৰ পাণ্ডুলিপি আৰু সেইবোৰ প্ৰস্তুত কৰাত ব্যৱহৃত
পৰম্পৰাগত সামগ্ৰীসমূহৰ সংগ্ৰহ আৰু উপস্থাপনৰ সৈতে জড়িত হ’ব পৰাটো মোৰ বাবে এক বিশেষ
অভিজ্ঞতা হৈ ৰ’ব৷ অসমৰ ঐতিহ্যক ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ সাহিত্যিক আৰু জ্ঞান পৰম্পৰাৰ সৈতে
একেখন মঞ্চত উপস্থাপন কৰিব পৰাটো মোৰ বাবে ব্যক্তিগতভাৱে গৌৰৱৰ বিষয়৷ এজন সংগ্ৰহালয়বিদ
হিচাপে এই অভিজ্ঞতাই মোক পুনৰ উপলব্ধি কৰাইছে যে কোনো সাংস্কৃতিক প্ৰতিষ্ঠানৰ দায়িত্ব
কেৱল অতীতৰ বস্তু সংৰক্ষণ কৰাতে শেষ নহয়৷ সেই বস্তুসমূহৰ সৈতে জড়িত ইতিহাস, জ্ঞান
আৰু সাংস্কৃতিক স্মৃতিক মানুহৰ মাজলৈ লৈ যোৱা আৰু নতুন প্ৰজন্মৰ সৈতে তাৰ সংযোগ স্থাপন
কৰাটোও সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ এখন পাণ্ডুলিপি যত্নসহকাৰে সংৰক্ষণ কৰিলে ইয়াৰ অস্তিত্ব
ৰক্ষা পৰে, কিন্তু ইয়াৰ কাহিনী আৰু জ্ঞান জীয়াই থাকে তেতিয়াহে, যেতিয়া সেই জ্ঞান
পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মলৈ সঞ্চাৰিত হয়৷ এটা ভাষা কেৱল ধ্ৰুপদী ভাষাৰ স্বীকৃতি লাভ কৰিলেই
জীয়াই নাথাকে; মানুহে সেই ভাষা পঢ়িলে, লিখিলে, চৰ্চা কৰিলে আৰু নিজৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ
অংশ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলেহে ভাষাটোৰ প্ৰকৃত অস্তিত্ব অক্ষুণ্ণ থাকে৷ গ্ৰন্থ কুটিৰে এই
দুয়োটা দায়িত্বকে একেলগে আগবঢ়াই নিয়াৰ প্ৰয়াস কৰিছে৷
পৰিশেষত ক’ব পাৰি যে গ্ৰন্থ কুটিৰ
কেৱল এঘাৰটা ধ্ৰুপদী ভাষাৰ এখন পুথিভঁৰাল নহয়৷ ই হৈছে ভাৰতৰ বিভিন্ন ভাষা, সাহিত্য,
জ্ঞান, শিল্পকলা আৰু সাংস্কৃতিক স্মৃতিৰ এক মিলনস্থলী৷ ই অতীতৰ জ্ঞানক বৰ্তমানৰ গণতান্ত্ৰিক
পৰিসৰৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে এক নতুন সাংস্কৃতিক সম্ভাৱনাৰ দুৱাৰ
মুকলি কৰিছে৷ আৰু হয়তো
ইয়াতেই গ্ৰন্থ কুটিৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সাৰ্থকতা নিহিত হৈ আছে—ভাৰতৰ অতীতৰ জ্ঞান-ঐতিহ্যক বৰ্তমানৰ হৃদয়লৈ লৈ অহা, যাতে ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মই কেৱল
পাণ্ডুলিপি আৰু গ্ৰন্থসমূহেই নহয়, সেইবোৰৰ মাজত নিহিত থকা জ্ঞান, সৃষ্টিশীলতা, প্ৰজ্ঞা
আৰু সাংস্কৃতিক আত্মবিশ্বাসো উত্তৰাধিকাৰ হিচাপে লাভ কৰিব পাৰে৷
পঢ়ুৱৈৰ মতামত (০টা মন্তব্য)